Do Rzecznika Praw Obywatelskich trafia coraz więcej zgłoszeń od osób wynajmujących mieszkania. Problem dotyczy głównie sytuacji, w których lokator przestaje opłacać czynsz i rachunki, a mimo wypowiedzenia umowy nadal zajmuje lokal. W praktyce oznacza to dla właściciela wielomiesięczne koszty i długie oczekiwanie na odzyskanie nieruchomości. Urząd zwraca uwagę, że obecne przepisy bardzo mocno chronią najemców, przez co właściciele mieszkań często czują się bezradni w przypadku konfliktów lub zaległości finansowych. Szczególnie trudna sytuacja dotyczy osób posiadających jedno mieszkanie kupione z myślą o wynajmie albo jako zabezpieczenie finansowe na przyszłość.
Brak czynszu, ale koszty nadal pozostają
Ze zgłoszeń kierowanych do urzędu wynika, że część właścicieli mimo braku wpływów od lokatora nadal musi opłacać raty kredytu, czynsz administracyjny czy media. Pojawiają się również sytuacje, w których właściciel sam wynajmuje inne mieszkanie, ponieważ nie może wrócić do własnego lokalu zajmowanego przez problematycznego najemcę.
Zdaniem Rzecznika problem coraz mocniej odbija się na całym rynku nieruchomości. Coraz więcej osób ostrożniej podchodzi do wynajmu mieszkań, dokładniej sprawdza potencjalnych lokatorów albo całkowicie rezygnuje z udostępniania swoich nieruchomości.
Ostrożność właścicieli wpływa na rynek najmu
Obawy właścicieli przekładają się również na mniejszą liczbę ofert dostępnych na rynku. Część wynajmujących przyznaje, że bardziej rygorystycznie podchodzi dziś do wyboru najemców, szczególnie w przypadku osób objętych dodatkowymi formami ochrony prawnej.
W efekcie znalezienie mieszkania na wynajem może stawać się coraz trudniejsze. Mniejsza liczba dostępnych lokali wpływa również na wzrost cen najmu i większą konkurencję pomiędzy najemcami.
Jak właściciele próbują się zabezpieczać?
Coraz większą popularnością cieszy się najem okazjonalny, który daje właścicielowi mocniejszą ochronę prawną. Standardem staje się także dokładniejsza weryfikacja lokatorów jeszcze przed podpisaniem umowy. Właściciele częściej proszą o dokumenty potwierdzające dochody, sprawdzają historię płatności lub wymagają wyższej kaucji.
Eksperci rynku nieruchomości zwracają również uwagę na znaczenie dobrze przygotowanej umowy i szczegółowego protokołu zdawczo-odbiorczego. Coraz częściej w dokumentach pojawiają się dokładne zasady korzystania z mieszkania, dotyczące między innymi zwierząt, palenia papierosów czy prowadzenia działalności gospodarczej w lokalu.
Popularność zyskują także dodatkowe zabezpieczenia finansowe i polisy OC najemcy, które mają ograniczać ryzyko strat i sporów pomiędzy stronami.
Ministerstwo analizuje sytuację na rynku najmu
Ministerstwo Rozwoju i Technologii poinformowało, że monitoruje sytuację na rynku wynajmu mieszkań i analizuje możliwość ewentualnych zmian w przepisach. Resort podkreśla jednak, że obecne rozwiązania mają pomagać w zachowaniu równowagi pomiędzy ochroną najemców i właścicieli nieruchomości.
Coraz częściej pojawiają się jednak głosy, że obecny system nie zawsze działa korzystnie dla obu stron. Właściciele mieszkań zwracają uwagę, że długotrwałe procedury odzyskania lokalu oraz konieczność dalszego ponoszenia kosztów sprawiają, że wynajem przestaje być dla części osób bezpieczną formą inwestycji.